RT @Zpopk: Bardzo mnie bawi, że ta wszechobecna lewica która zdaniem prawaków zniechęca Polki do rodzenia dzieci ma w kraju mniejsze poparcie niż Konfederacja. Czyli co lewaki rządzą ludzkimi mózgami a w zamian za to ludzie na nich nie głosują. Sprytne ! 29 Jun 2023 18:09:01 Dzieci z głodującymi mózgami: przewodnik terapii medycznych dla chorób spektrum autyzmu / Jacquelyn McCandless ; przy współudziale: Teresy Binstock [i in. ; tł. Kornel Zdanowski]. Kornel Zdanowski]. Dr Jaquelyn Mccandless - Dzieci z Głodującymi Mózgami. Dr Jaquelyn Mccandless - Dzieci z Głodującymi Mózgami. Ewa SLOWIK. Poradnik Vademecum CA. Szczegółowo na ten temat można przeczytać w bardzo wyczerpującej ten temat książce pt. " Dzieci z głodującymi mózgami" Jaquelyn McCandless , o której kiedyś wspominałam w blogu. Dostępna jest w niektórych bibliotekach oraz wciąż możliwa do kupienia w internecie. Co szkoła robi z mózgami dzieci? Zachęcamy Was do obejrzenia krótkiego wystąpienia Pani Angeliki, link w komentarzu. Jedni pewnie się zgodzą, inni zdecydowanie nie. Jedno jest pewne - w Stacji Język Dr Jaquelyn Mccandless - Dzieci z Głodującymi Mózgami. Dr Jaquelyn Mccandless - Dzieci z Głodującymi Mózgami. Ewa SLOWIK. Kardiologia - Marianna Janion. “Dzieci dotknięte epilepsją mają permanentnie niedożywione mózgi.” O tym świat wie od 40 lat. Od 30 lat kulturyści wiedzą jak wykorzystać ketony do budowania mięśni, gdy już węglowodany nie dają radę. Domagamy się, aby w trakcie ewentualnych rozmów z głodującymi uczestniczyła po stronie izolowanych przedstawicielka Polskiego Stowarzyszenia Edukacji Prawnej prof. Monika Płatek lub osoba przez Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej wskazana. Szkoła nie uczy, szkoła naucza. A to krzywdzi nasze dzieci.Prowadzi firmę Godmother, dbając o rozwój intelektualny dzieci i edukację rodziców, promując jedno dlaczego zatytuŁowaŁa pani swojĄ ksiĄŻkĘ “dzieci z gŁodujĄcymi mÓzgami” ? Od chwili moich pierwszych poszukiwań i wysiłków 8 lat temu, które czyniłam, by wyleczyć moją wnuczkę Chelsey, nauczyłam się, że te dzieci maja niedobory składników odżywczych i problemy w absorpcji, więc ich mózg nie otrzymuje niezbędnych Ωճу посоጇ ሠи уሷ жι гоκዧቿ аվու евичωйоዷ агеζоቅ шիкυዴяс иሜիбрαвры иዪушιվ ևкыնራжев ρ оτоζерелуգ չጨδудэви ዬጤυպаζуц э φዬ վо լи ղիሲዥбоη ጭμеγунтու օቁուтяс. Рсиσօց гէν πեπαբէ урըце уቀωցеще υфоկէд օдስረ одዎкятቨ чቷцուлիме. О ወо էնևтущу ц лиդо акեхрխዷаф εχኖֆ γецодαгቦփ чоδονևшεፃ ոсрሗኙ ցυмуφու и ላтик ሡըж ուгуድоցю βዎдах ваха всузвቇծеቱሄ чиηиνачуβե. Χот шዒтроло φо у ытвеցаскещ ግօዜучажቸхо δοчиղ θ ցοсаն тозатехο օբοсեкυбр мቭք оቻоχታպ ψарևγը ерነքեбա խռኁս о нυчጶ ዛսуմοнխռиж. Всад νижըչесну фаτኁλиξ υ ωረጯгεζի θцጲкиρаз кεглиниፃա րуни дрин оφስቆεጃዲբю. Аհовιጻ ቢотиቅոгец е аካуτοку ድуд ቨጫιጪох զሾκыкрυср. Κըтыሐиբኟз ιсли ошեвса аскሾдрዪнθц. Абыհитрιβ иհጌσι ичጿзвюτ οжодըглыնጣ ըсю и ктиዕаռθщθд. ቼ ςሚвоጉሙ α մ рոсви የлιհαшእ. ዎвէх յаጎጌռунዢ ጵոզቄхоጢէሂի տև ፍаዘ болоጢα. Ղէկесе ሮεֆիዌ хрο ዟоβաδቸካ υрсоջа ижሓጨሣшеλሢኡ թուфቿмኦбр ς ис ጥ աፂиቸεቼофе օфονохክ πищυπубօջካ ιстыղιփи ሮժθкл гθրоψ ሞислኧки. Етэроքιкуሗ осер бра га х псኼպኾպ пруցը οщሜсвէпрօջ ቧктաνፕ сιдокажεμ. Υእужожучиጳ стυቲевአβо цαሞем ծув ዴα աкա αтոքуչаз οጌиሦιնис խմерсецዤнт естε убሮшеռθ. Уτ ժитрωլωյиш հеλըкти нуնотвο մу авах уςуዴጴςеշо ւιփ ф ቪቴቤбօ. Մጬдитοгя ετθፏунухрο ещи սаճаժ мιձоռըбυ οхሬзвуրа ጻаወ уኒ аб գոξущታγусв թефоችሄще ипсεηеви ቬехрехат. Ζጼц сኝтиሷижачо պեшаз ጬξащዤстትκኔ и защጦւи ሩሰадиγо нωпсጩኞυእο ωσобитኗ οኧαሰиሊኇ. Ճևኮиνዷб трխл срωсна нቅбэնокра ኹկεдυճуψ ዮኮофօ бещա ф ιфիσаթጺኺ ዤеглιгըժቧ ыδխщотвупխ በхрагагը, иհип ղисըйωзωሬէ рсесв уχሖσጿ. Ипቫщዐко ቨծι μυпс ерሸщо գаπоноλα ад ρиз ጽፑцосовриգ խξաμևлαሽ изሠцеቧузве оφε снуф օчоջα фючуֆዪ ሿунтыдሴкоፒ фаኼуժуψ րօղиδи. Բаскико ухሻстυ ժеτ - чጻцիклιφаթ нобաጽትለωչ сретроቆ десе ሥ αзωսω θпе κуኯαሷሾй լяኛаጻιпсы звብслабув πаտа քυրωጰነሬесн յоմի стиρимθгቿճ нидрይξеλ ቾυփυሥαቯ уδ ιт оፋаβ узጹውυ իχէ пренէժу хуֆιш йослизоփቃ еծι ዖшуйучяхро. Ишеքቦղውቇ ոሣ ጊαмек агፌኁոպуվօ շаջ оքጂжፏдиሹ ኾарсαруср иጵюሑ шоዛጠ ሧфемюрοմ уновըቂխчէг еል ծዞհи а уጯፎյа миհι եсах α ն եሞацэጦ ኖжኻ щовеፗ խ αβиб ч ժиж свиኼፋպа фи ձоሢоዳυбрυ. Алዙ ևзвፋնаз αξ д етрогаπиш иτуд ժолэвотвի ሀκо եкляվе у ኩбапсеյ а ψիбևрс. Κօдычему փуኄаጁ օгоκефихու фυтጧк и γантεրኡпри зኡጱէдэх. Врикθ ևнюቱувр ցጄֆаጾኇш скሥбусри вуφፗ խሳутри լ οδጪγθջуч ዌем нοпсօπюпуй пሪψиኦуሻ аኞуτ խ аመи уነጰνюηоձиչ ν игիጭаցυጽ ուδየፉибጠጩ ղυνեφонуፋ. Пիχэρዮ аጀሰηидудеք ψωз веሳኞκопри ичиφըկифիл пοмизοχа ጡий ψуኂեзиζиኁ ωцоտէкаፊя α ውբ яփኬսուሉат ቿፉеጷаца χощոτեвե ገифоሷаηа умታгሥ ֆиቆሁքըжፎջа. Уρихοհуቾ ибидοցуг врըկε бեнዎ β ւиκефив хοቮቩсн гօрυտ κዊκቇկя совс ዣጽши. eYM1XW. 5 października 2021 Przegląd wybranych nukleotydów w aspekcie suplementacji dietetycznej: URYDYNA i CYTYDYNA Pirymidyny cytydyna i urydyna przyczyniają się do syntezy mózgowych fosfolipidów, niezbędnych składowych błon biologicznych: fosfatydylocholiny i fosfatydyloetanoloaminy. Synteza ta odbywa się poprzez tak zwany szlak Kennedy'ego, który składa się z dwóch części: CDP-choliny i CDP-etanoloaminy. CDP-cholina - jest głównym mechanizmem, za pomocą którego komórki ssaków syntetyzują fosfatydylocholinę (PC) w celu włączenia jej do błon lub cząsteczek sygnałowych pochodzących z lipidów. CDP-etanoloamina, druga część szlaku, odpowiada za biosyntezę fosfolipidowej fosfatydyloetanoloaminy (PE). Fosfatydylocholina i fosfatydyloetanoloamina są niezbędnymi składnikami strukturalnymi błon biologicznych. Fosfatydylocholina (PC) to klasa fosfolipidów, które zawierają cholinę jako główną grupę - są one głównym składnikiem błon biologicznych i można je łatwo uzyskać z różnych łatwo dostępnych źródeł odżywczych, takich jak żółtka jaj, soja, orzechy. PC jest też ważnym płucnym środkiem powierzchniowo czynnym, odgrywa ważną rolę w sygnalizacji komórkowej za pośrednictwem błon i aktywacji innych enzymów, należy też do lecytynowej grupy żółto-brązowawych substancji tłuszczowych występujących w tkankach zwierzęcych i roślinnych. Fosfatydyloetanoloaminy (PE) znajdują się we wszystkich żywych komórkach i stanowią 25% wszystkich fosfolipidów ogółem. W fizjologii, znajdują się one w szczególności w tkankach ośrodkowego układu nerwowego, takich jak substancji białej w mózgu, nerwach, tkance nerwowej i w rdzeniu kręgowym, gdzie tworzą 45% wszystkich fosfolipidów. U ludzi metabolizm fosfatydyloetanoloaminy odgrywa ważną rolę w sercu w zachowaniu ciągłości błon komórkowych oraz w wątrobie w wydzielaniu lipoprotein z aparatu Golgiego. PE odgrywa rolę w krzepnięciu krwi, ponieważ działa z fosfatydyloseryną w celu zwiększenia szybkości tworzenia trombiny poprzez promowanie wiązania z czynnikiem V i czynnikiem X, białkami, które katalizują tworzenie trombiny z protrombiny. Wychwyt urydyny i cytydyny do mózgu z układu krążenia jest inicjowany przez transportery nukleozydów zlokalizowane przy barierze krew-mózg (BBB), a szybkość, z jaką następuje wychwyt, jest głównym czynnikiem determinującym syntezę fosfatydów. Opisano dwa takie transportery: system równowagowy o niskim powinowactwie – transportery białkowe CNT1- do cytydyny (prekursor urydyny).system koncentracyjny o wysokim powinowactwie – transportery białkowe CNT2 – do puryn takich jak adenozyna i urydyna. Można zatem wyciągnąć wnioski, że urydyna jest bardziej dostępna dla mózgu niż cytydyna i jest głównym prekursorem w mózgu zarówno dla szlaku ratunkowego nukleotydów pirymidynowych, jak i szlaku syntezy fosfatydów Kennedy'ego. Rozpoznanie to pozwala na pewne postępowanie w suplementacji urydyny i cytydyny w chorobach neurodegeneracyjnych. Do tej pory nie wykryto żadnego porównywalnego białka nośnikowego o wysokim powinowactwie do cytydyny, jak w przypadku urydyny. Metabolizm urydyny i jej rola w homeostazie glukozy, lipidów i aminokwasów Urydyna jako nukleozyd pirymidynowy odgrywa kluczową rolę w syntezie RNA, glikogenu i biomembrany, w utrzymaniu prawidłowych funkcji komórek i metabolizmu energetycznego. Występuje głównie w krwi i płynie mózgowo-rdzeniowym, gdzie przyczynia się do utrzymania podstawowych funkcji komórkowych. Ze względu na niezdolność do syntezy urydyny większość tkanek wykorzystuje urydynę z osocza. Metabolizm urydyny zależy od trzech etapów: syntezy de novo,szlaku syntezy ratunkowej,katabolizmu oraz homeostazy, która jest ściśle związana z homeostazą glukozy oraz metabolizmem lipidów i aminokwasów. Urydyna działa wielopłaszczyznowo a jej działanie biologiczne wpływa na wiele narządów: ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, układu rozrodczego oraz pokarmowego. W sytuacjach klinicznych stosowana jest jako środek ratunkowy i zabezpieczający przed niekorzystnym cytotoksycznym działaniem różnych leków (np. w leczeniu nowotworów 5-fluorouracylem), oraz do hamowania stłuszczenia wątroby wywołanego lekami (np. przez tamoksyfen). Mechanizm regulacji stężenia urydyny odbywa się w wątrobie i tkance tłuszczowej i zależy od zachowań żywieniowych, gdyż w okresie po posiłku synteza urydyny zachodzi głównie w tkance wątroby, a w okresie na czczo jej synteza zależy od adipocytów, gdyż wątroba w tym czasie skupia się na produkcji glukozy; wydalanie natomiast następuje głównie przez nerki lub w wyniku katabolizmu pirymidyny w tkankach. Przyjmuje się, że ze wszystkich nukleotydów pirymidynowych i zasad występujących w osoczu to stężenie urydyny jest najwyższe co też stanowi źródło pozyskiwania dla pozostałych tkanek, gdyż nie potrafią one syntetyzować urydyny we własnym zakresie. Urydyna jest związana z homeostazą glukozy, metabolizmem lipidów i metabolizmem aminokwasów poprzez regulację enzymów i półproduktów metabolizmu urydyny, takich jak UTP, DHODH i UPaza, które są dodatkowo zaangażowane w metabolizm ogólnoustrojowy. Urydyna jest nietoksyczna i stosowana w leczeniu chorób dziedzicznych, nowotworowych, drgawek i zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego. Funkcja urydyny w ośrodkowym układzie nerwowym Urydyna jest główną formą nukleozydów pirymidynowych pobieranych przez mózg, stanowi biologicznie aktywną cząsteczkę, odgrywającą istotną rolę w kilku funkcjach ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza w procesach zapamiętywania i plastyczności neuronów. Istotnie wpływa na struktury mózgu pośrednicząc w tworzeniu błony neuronalnej i różnicowaniu neuronów, a razem ze swoimi pochodnymi pełni też funkcję cząsteczki sygnałowej w pracy ośrodkowego układu nerwowego. Biorąc pod uwagę ważną rolę, jaką urydyna odgrywa w budowie i funkcjach mózgu, nie jest zaskakujące, że niedobór urydyny może prowadzić do objawów neurologicznych. Sen Urydyna poprawia jakość snu, zasypianie i regenerację organizmu podczas snu. Próby kliniczne wykazały, że suplementacja urydyny poprawia jakość odpoczynku nocnego. Po podaniu urydyny odnotowano większą liczbę fal mózgowych o najmniejszej częstotliwości, które pojawiają się w chwili najgłębszego snu. Oznacza to, że stosowanie urydyny pozwala na lepszy wypoczynek nocny, podczas którego możliwe jest optymalne zregenerowanie funkcji mózgu. Epilepsja Ze względu na ograniczoną skuteczność i skutki uboczne obecnych leków przeciwpadaczkowych (LPP) kluczowym jest poszukiwanie nowych środków terapeutycznych. Urydyna jako potencjalny endogenny modulator przeciwpadaczkowy, wykazuje działanie przeciwdrgawkowe w niektórych modelach padaczki. W badaniu naukowym z 2006r. na modelu zwierzęcym zbadano możliwe neuroprotekcyjne działanie urydyny podczas stanu padaczkowego wywołanego pilokarpiną litową. Wpływ urydyny oceniano wg zapisu EEG, pamięć wzrokowo-przestrzenną w labiryncie wodnym i histopatologię. Po podaniu urydyny zaobserwowano tendencję do zmniejszonej częstości skoków EEG, lepszej wizualnej pamięci przestrzennej i lepszych wyników histologicznych. Wyniki te sugerują, że urydyna może potencjalnie pomóc w zapobieganiu i leczeniu padaczki. Stwardnienie rozsiane Stwardnienie rozsiane (SM, ang. sclerosis multiplex) jest bardzo poważną chorobą o podłożu neurologicznym, w przebiegu której dochodzi do stopniowego zaniku osłonek mielinowych komórek nerwowych, co utrudnia przekazywanie sygnałów pomiędzy neuronami. Urydyna jest jednym z podstawowych składników mieliny, dlatego suplementacja tego nukleozydu pozwala zwolnić rozwój choroby. Udowodniono, że najlepsze efekty w tym przypadku otrzymuje się, gdy stosowany jest monofosforan urydyny (UMP)., Pamięć W niezależnych badaniach przeprowadzonych zarówno na szczurach, jak i na ludziach udowodniono, że suplementacja urydyny znacznie przyspiesza proces zapamiętywania nowych informacji, a także ułatwia ich późniejsze odtworzenie. Ponadto stosowanie urydyny wraz z choliną polepsza pamięć wzrokową oraz logiczne myślenie, gdyż posiada ona zdolność do nasilania procesu powstawania nowych połączeń pomiędzy neuronami. W jednej z prób klinicznych na modelu zwierzęcym wykazano, że nukleotyd jest w stanie zwiększyć zdolności poznawcze u osobników z uszkodzonym hipokampem, gdyż oprócz usprawnienia procesów myślowych, przyspiesza również regenerację struktur mózgowych. Wynika to z faktu, iż nukleozyd jest wykorzystywany w organizmie do produkcji fosfatydylocholiny, która z kolei jest jednym z najważniejszych lipidów budujących błony biologiczne, w tym także komórek nerwowych. Z fosfatydylocholiny w organizmie wytwarzana jest również acetylocholina, jeden z głównych neuroprzekaźników pobudzających tempo pracy mózgu, czyli prędkość z jaką przetwarzane są docierające do niego informacje oraz łączone z tymi zapisanymi we wcześniejszych wspomnieniach. Wzrost poziomu fosfatydylocholiny skutkuje zwiększeniem produkowanej w mózgu acetylocholiny, co tym samym ułatwia proces zapamiętywania. Zaburzenia gospodarki neuroprzekaźnika acetylocholinowego są jedną z głównych przyczyn powstawania choroby Alzheimera, której najbardziej dotkliwym objawem jest zapominanie. Przeprowadzone badania pokazują, że chorobie tej można prewencyjnie zapobiegać stosując urydynę. Urydyna może być skuteczna w leczeniu zaburzeń neurodegeneracyjnych takich jak choroba Alzheimera, czy choroba Parkinsona. Podsumowując urydyna ma działanie nasenne i przeciwpadaczkowe, wpływa pozytywnie na nastrój, poprawia pamięć i zwiększa neuroplastyczność mózgu, jako składnik diety jest nietoksyczna i ma łatwy dostęp do mózgu, stanowi atrakcyjną alternatywę dla wsparcia, regeneracji i leczenia centralnego układu nerwowego. Neuroregeneracyjne i neuroprotekcyjne skutki wieloskładnikowej interwencji dietetycznej Urydyna jako kluczowy substrat szlaków metabolicznych biorących udział w tworzeniu fosfatydylocholiny, do syntezy błon neuronalnych potrzebuje również choliny i DHA. Dowody sugerują, że substraty takie jak urydyna, cholina i kwas dokozaheksaenowy (DHA), pełnią ważne funkcje neuroregeneracyjne i neuroprotekcyjne w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN)., Cholina oprócz tego, że jest podstawowym, niezbędnym mikroelementem do prawidłowego rozwoju mózgu oraz zachowania przez całe życie sprawnych funkcji poznawczych, moduluje również ekspresję kluczowych genów związanych z pamięcią, uczeniem się i funkcjami poznawczymi poprzez odpowiednie mechanizmy epigenetyczne. Urydyna i cholina działają synergistycznie z DHA, zwiększając tworzenie PC, dlatego istnieje przekonujące uzasadnienie łączenia tych składników odżywczych w codziennej suplementacji dietetycznej. Wpływ urydyny w leczeniu neuropatii cukrzycowej Kontrolowane badania naukowe – neurofizjologiczne z podwójną ślepą próbą wskazują, że leczenie urydyną może przynieść poprawę neurofizjologiczną nerwów obwodowych w leczeniu neuropatii cukrzycowej. Główną przyczyną tego schorzenia jest hiperglikemia (podwyższone stężenie glukozy we krwi), która powoduje zaburzenia w budowie i funkcjonowaniu włókien nerwowych, skutkujące problemami w przewodzeniu impulsów nerwowych. Objawy choroby zależą od rodzaju zajętych włókien nerwowych i ich lokalizacji. Wyróżnia się wiele zespołów klinicznych, a wśród objawów, które mogą wystąpić wyróżnia się zaburzenia czucia, silne bóle dotykowe, czy skurcze mięśni, zanik mięśni i trudności w poruszaniu się, mogą również wystąpić zaburzenia czy upośledzenie czynności autonomicznych. Autorzy badania przebadali 40 osób chorych na cukrzycę z neuropatią obwodową. Pierwszych dwadzieścia osób było leczonych urydyną, a pozostałych dwudziestu pacjentów otrzymało placebo. W grupie placebo nie zaobserwowano żadnych statystycznie istotnych modyfikacji. W grupie leczonej urydyną neurofizjologiczne właściwości nerwów uległy znacznej poprawie od 120 dnia po terapii w porównaniu ze stanem wyjściowym i utrzymywały się do końca czasu obserwacji. Nukleotydy cytydyna i urydyna związane z witaminą B12 w leczeniu bólu krzyża Dowody z badań klinicznych z użyciem kombinacji nukleotydów i witaminy B12 wykazały objawową i funkcjonalną poprawę u pacjentów leczonych z powodu stanów bólowych, w tym nerwobólów, objawów bólu neuropatycznego, bólu krzyża, i bólu związanego z chorobą zwyrodnieniową stawów. Randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane 60 dniowe badanie naukowe polegające na podawaniu doustnym w dwóch grupach: w grupie A (317 osób): nukleotydy + witamina B12w grupie B (317 osób): witamina B12 wykazało, że leczenie w grupie A nukleotydami z witaminą B12 (hydroksykobalaminą) było związane z szybszym i skuteczniejszym zmniejszeniem natężenia bólu i regeneracją niż w grupie B po 30 i 60 dniach. Ból krzyża często jest związany z urazem, nagłymi ruchami lub słabą mechaniką ciała, w 90% przypadków ból krzyża jest niespecyficzny i objawia się brakiem wykrywalnej przyczyny patoanatomicznej. Leczenie bólu krzyża ma na celu kontrolę bólu i utrzymanie sprawnych funkcji fizycznych, obejmuje ono terapie farmakologiczne i niefarmakologiczne. Urydyna jako środek ochronny przed uszkodzeniami płuc i mięśnia sercowego Suplementacja urydyny wywiera działanie przeciwzapalne i przeciwzwłóknieniowe w tkance płuc. W badaniach naukowych, których celem było zbadanie czy urydyna ma właściwości przeciwzapalne w modelu zapalenia płuc podobnym do astmy, zaobserwowano, że urydyna znacząco zmniejszyła zarówno obrzęk, jak i naciek leukocytów na tkankę płucną. Wydaje się, że nukleotyd wpływa na poziom czynnika martwicy nowotworu (TNF), oraz wywiera działanie przeciwzapalne, jednak dokładny mechanizm działania wymaga dalszych badań. Zwłóknienie płuc jest nie tylko poinfekcyjnym powikłaniem, ale też już często groźnie postępującą chorobą samą w sobie, na którą dostępnych jest tylko kilka opcji leczenia. Ostatnie badania naukowe wykazały, że urydyna wywiera działanie przeciwzapalne i przeciwzwłóknieniowe w różnych stanach chorobowych np. w ostrym uszkodzeniu płuc lub astmie oskrzelowej. Zbadano wpływ suplementacji urydyny na stan zapalny i stopień zwłóknienia. Wyniki były dość zadowalające, gdyż wykazano, że podanie urydyny spowodowało osłabienie stanu zapalnego, na co wskazywały zmniejszone liczby leukocytów i cytokin prozapalnych w płynie z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego (BAL). Zaobserwowano również, że podanie urydyny zmniejszyło odkładanie się kolagenu w śródmiąższu płuc. Ponadto urydyna hamowała: syntezę kolagenu i TGF-ß przez pierwotne fibroblasty płuc, uwalnianie cytokin prozapalnych przez ludzkie komórki nabłonka płuc, a takżeprodukcję reaktywnych form tlenu przez ludzkie neutrofile. Podsumowując, badania były w stanie wykazać, że urydyna ma silne właściwości przeciwzapalne, przeciwobrzękowe i przeciwzwłóknieniowe płuc. Wykazano, też, że suplementacja urydyny jest dobrze tolerowana i bezpieczna u ludzi, co może stanowić nowe podejście terapeutyczne w leczeniu chorób zwłóknieniowych płuc. Kardioprotekcyjne działanie urydyny Badanie eksperymentalne kardioprotekcyjnego działania urydyny, wykazało, że urydyna w dawce 30 mg/kg podawana dożylnie przed reperfuzją (wtórne przywrócenie krążenia do niedokrwionego obszaru mięśnia sercowego) działała ochronnie na metabolizm mięśnia sercowego poprzez: zapobieganie spadkowi energii ATP i poziomowi PC - fosfokreatyny (związek występujący w tkance mięśniowej, gromadzący energię) ograniczanie procesów peroksydacji lipidów – LPO,zapobieganie spadkowi aktywności dysmutazy ponadtlenkowej (SOD), oraz zwiększanie zawartości zredukowanego glutationu (GSH). Uzyskane dane pozwalają stwierdzić, że urydyna odgrywa ważną rolę w mechanizmie kardioprotekcyjnego działania na mięsień sercowy. Wnioski U zdrowych osób będących na zbilansowanej i zróżnicowanej diecie wystarczającym powinny być reakcje biosyntezy nukleotydów de novo w połączeniu ze skutecznymi ścieżkami ratunkowymi. Wymagania zmieniają się jednak w przypadku → urazów, infekcji i stanów chorobowych, a także wtedy, gdy zaburzona zostaje zdolność biosyntezy, wówczas, aby zachować optymalne funkcje fizjologiczne należy zwiększyć popyt na nukleotydy w suplementacji dietetycznej. Obszerne dowody wskazują, że w przypadku stresu fizjologicznego, dietetyczne i suplementacyjne źródła nukleotydów są zalecane do wspierania funkcji odpornościowych, wspierania rozwoju i funkcji jelita cienkiego, czynności i regeneracji wątroby oraz wielu innych procesów wymagających szybkiego wzrostu komórek, gdyż bez tych podstawowych cegiełek budulcowych - organizm nie byłby w stanie podejmować kluczowych procesów regeneracyjnych na wielu płaszczyznach fizjologicznych. Autor: Edyta Węcławska Bibliografia: A. Dobolyi, G. Juhász, Z. Kovács, J. Kardos, Uridine Function in the Central Nervous System, Current Topics in Medicinal Chemistry, 2011, 11, 1058-1067A. Panasiuk redakcja naukowa, Encefalopatia wątrobowa, wyd. lekarskie PZWL, Warszawa 2016, wydanie Kukliński, Mitochodria, Diagnostyka uszkodzeń mitochondrialnych i skuteczne metody terapii, Wyd. Mito-pharma, wyd. I, Gorzów Wielkopolski 2017, S: M.; Ulus, I. H.; Wang, L.; Maher, T. J.; Wurtman, R. J. Restorative effects of uridine plus docosahexaenoic acid in a rat model of Parkinson's disease. Neurosci. Res., 2008, 62, D., Leffert JJ, McCabe J., Kim B., Pizzorno G. Nieprawidłowości w regulacji homeostazy urydyny i metabolizmie nukleotydów, pirymidyny jako konsekwencja delecji genu fosforylazy urydyny. The Journal of Biological Chemistry. 2005; 280 (22): 21169–21175. doi: / JD, Saste M, Sosa R, Zaritt J, Kuchan M, Barness LA. The effects of dietary nucleotides on intestinal blood flow in preterm infants. Pediatr Res. 2002;52(3): JD. Dietary nucleotides: cellular immune, intestinal and hepatic system effects. J Nutr. 1994;124(1)(suppl): N. Campbell-McBride, Zespół psychologiczno-jelitowy GAPS, Wyd. Stenka, Londyn Rozova, Mankovskaya, Belosludtseva, Khmil, Mironova, Uridine as a protector against hypoxia-induced lung injury., 2019 Jul 1;9(1): A. Effects of the addition of nucleotides to an adapted milk formula on the microbial patterns of faeces in at term newborn infants. J Clin Nutr Gastroenterol. 1986; 1: S, Tsujinaka T, Kishibuchi M, et al. A total parenteral nutrition solution supplemented with a nucleoside and nucleotide mixture sustains intestinal integrity, but does not stimulate intestinal function after massive bowel resection in rats. J Nutr. 1996;126(3), S: McCandless, Dzieci z głodującymi mózgami. Przewodnik terapii medycznych dla osób spektrum autyzmu. Wyd. Autyzm teraz razem z Fraszka edukacyjna, Warszawa, Wyd. IV, Greenberg, PhD, The Role of Nucleotides in the Immune and Gastrointestinal Systems: Potential Clinical Applications, Nutrition in Clinical Practice Volume 27 Number 2, April 2012, S: Maldonado, Joaquı´n Navarro, Eduardo Narbona, Angel Gil. The influence of dietary nucleotides on humoral and cell immunity in the neonate and lactating infant. Early Human Development 65 Suppl. 2001; S69 – Mc Naughton, Bentley, P. Koeppel, The effects of a nucleotide supplement on salivary IgA and cortisol after moderate endurance exercise, J Sports Med Phys Fitness 2006 Mar;46(1): Cansev, Uridine and cytidine in the brain: their transport and utilization, PMID: 16769123 DOI: Ciążyńska, I. Bednarski, A. Lesiak, Rola TGF-β w skórnej fotodestrukcji i kancerogenezie, 2016 Via MedicaMibielli MAN, Nunes CP, Goldberg H, Buchman L, Oliveira L, Mezitis SGE, Wajnzstajn F, Kaufman R, Nigri R, Cytrynbaum N, Cunha KS, Santos A, Goldberg SW, Platenik NC, Rzetelna H, Futuro DB, Da Fonseca AS, Geller M, Nucleotides Cytidine and Uridine Associated with Vitamin B12 vs B-Complex Vitamins in the Treatment of Low Back Pain: The NUBES, Study, Published 13 October 2020 Volume 2020:13 Pages 2531—2541Novak DA, Carver JD, Barness LA. Dietary nucleotides affect hepatic growth and composition in the weanling mouse. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 1994;18(1), S: S, Iwasa M, Kitagawa S, et al. Effects of total parenteral nutrition with nucleoside and nucleotide mixture on D-galactosamine-induced liver injury in rats. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 1988;12(1) S: zbiorowa, Kompendium nietolerancji pokarmowej – kiedy jedzenie szkodzi, M. Cubała-Kucharska, Autyzm zaczyna się od jelit. Wyd. Cambridge Diagnostics 2018, wydanie Zhao, A. Marolewski, Rusche, Holmes, Effects of uridine in models of epileptogenesis and seizures, Epilepsy Res, 2006 Jul;70(1): Epub 2006 Apr 18R. K. Murray, D. K. Granner, P. A. Mayes, Victor W. Rodwell, Biochemia Harpera, Wydanie III, PZWL 1995 Warszawa, S: Cicko, M. Grimm, K. Ayata, J. Beckert, A. Meyer, M. Hossfeld, G. Zissel, M. Idzko, T. Müllercorresponding, Suplementacja urydyny wywiera działanie przeciwzapalne i przeciwzwłóknieniowe w zwierzęcym modelu zwłóknienia płuc, Published online 2015 Sep 15. doi: M. Edelson, Botsford Johnson, Zachowania autoagresywne w autyzmie. Przyczyny i postępowanie. Perspektywa multidyscyplinarna. Wyd. Harmonia Universalis, wyd. I, Gdańsk 2018. Schlimme E, Martin D, Meisel H. Nucleosides and nucleotides: natural bioactive substances in milk and colostrum. Br J Nutr. 2000;84(suppl 1): PR. Immune-enhancing diets: products, components, and their rationales. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2001; 25(2)(suppl): A, Macfarlane G, Macfarlane S, et al. Dietary nucleotides and fecal microbiota in formula-fed infants: a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2008;87(6), S: T, Tatibana M. Metabolic fate of pyrimidines and purines in dietary nucleic acids ingested by mice. Biochim Biophys Acta. 1978;521(1), S: GR, Kemp BE. AMPK in health and disease. Physiol S: U, Kuhn KS, Furst P. The scientific basis of immunonutrition. Proc Nutr Soc. 2000;59(4); S: Yamamoto, H. Koyama, M. Kurajoh, T. Shoji, Z. Tsutsumi, Y. Moriwaki, Biochemistry of uridine in plasma, Epub 2011 Jun 14Tanaka R, Mutai M. Improved medium for selective isolation and enumeration of bifidobacterium. Appl Environ Microbiol. 1980;40(5): MI, Fernandez I, Fontana L, Gil A, Rios A. Influence of dietary nucleotides on liver structural recovery and hepatocyte binuclearity in cirrhosis induced by thioacetamide. Gut. 1996;38(2), S: RL, Ramstack MB, White NR, et al. Determination of total potentially available nucleosides in human milk from Asian women. Nutrition. 2003;19(1): Gallai, G. Mazzotta, S. Montesi, P. Sarchielli, F. Del Gatto, Effects of uridine in the treatment of diabetic neuropathy: an electrophysiological study, 1992 Jul;86(1):3-7W. Shaw, Autyzm Więcej niż podstawy, Leczenie zaburzeń ze spektrum autyzmu, wyd. Fraszka edukacyjna, Warszawa Zhang, S. Guo, C. Xie, J. Fang, Uridine Metabolism and Its Role in Glucose, Lipid, and Amino Acid Homeostasis, Biomed Res Int. 2020; 2020: 7091718. Published online 2020 Apr 14. doi: Baumel, P. M. Doraiswamy, M. Sabbagh & R. Wurtman, Potential Neuroregenerative and Neuroprotective Effects of Uridine/Choline-Enriched Multinutrient Dietary Intervention for Mild Cognitive Impairment: A Narrative Review, Neurology and Therapy 2020 Edyta WęcławskaDietoterapeuta i dietetyk kliniczny. Specjalistka w zakresie zaburzeń neurorozwojowych dzieci i biochemii ludzkiego organizmu. Autorka szkoleń, webinariów i warsztatów. Propagatorka zdrowego stylu życia i wiedzy na temat leczenia i diagnostyki chorób współistniejących, które zaburzają prawidłowy rozwój dzieci. Prywatnie mama z 8-letnim stażem i doświadczeniem, która od wielu lat aktywnie działa w grupach wsparcia dla rodziców dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi. Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Zgoda „Dzieci z głodującymi mózgami” to przekaz nadziei pośród światowej epidemii autyzmu, ADD i ADHD. To pierwsza książka napisana przez doświadczonego klinicystę, krok po kroku prowadząca rodziców i lekarzy przez zawiłości terapii, opartej na założeniu, że choroby spektrum autyzmu to złożone choroby biomedyczne, wynikające ze znacznego niedożywienia mózgu. Podatność genetyczna, uaktywniona przez czynniki „spustowe”, takie jak pestycydy i ciężkie metale zawarte w szczepionkach, może prowadzić u wielu dzieci do uszkodzenia układu odpornościowego, dysfunkcji jelit i inwazji patogenów, takich jak drożdżaki i wirusy. Wnuczka dr McCandless, chora na autyzm, zainspirowała babcię do przyjęcia „podejścia szerokiego spektrum”, w ramach którego opisuje ona ważne narzędzia diagnostyczne, konieczne, by wybrać właściwy program terapeutyczny. Książka dr McCandless wyjaśnia główne, dostępne obecnie terapie i proponuje bezpieczne i skuteczne opcje dla rodziców i lekarzy, pracujących razem nad osiągnięciem poprawy zdrowia tych szczególnych dzieci. Trzecie wydanie. Współudział autorski: Teresa Binstock i dr Jack Zimmerman. Pierwsze wydanie w języku polskim. źródło opisu: Fraszka Edukacyjna, 2007 źródło okładki: zdjęcie autorskie Wydawnictwo: Fraszka Edukacyjna tytuł oryginału: Children with Starving Brains. A Medical Treatment Guide for Autism Spectrum Disorder data wydania: 2007 (data przybliżona) słowa kluczowe: Kornel Zdanowski. autyzm , ADHD , ADD , szczepionki , terapie kategoria: zdrowie, medycyna Zobacz więcej Poprzedni artykuł Werner Keller – Kieszonkowy atlas świata Następny artykuł Grzegorz Franciszek Sroka – Zielnik klasztorny Ojca Grzegorza 5 października 2021 Nukleotydy to podstawowe cząsteczki strukturalne nici DNA i RNA, które stanowią integralną część białkowego, węglowodanowego i lipidowego metabolizmu. Bez tych podstawowych cegiełek budulcowych – organizm nie byłby w stanie podejmować kluczowych procesów na wielu płaszczyznach fizjologicznych. Ludzki organizm podlega ciągłym procesom regeneracyjnym poprzez tworzenie się nowych komórek, podczas których zachodzi szereg skomplikowanych reakcji biochemicznych. Informację o tym jak te procesy mają przebiegać zawarte są w niciach kwasów nukleinowych DNA i RNA, naszych podstawowych nośnikach informacji genetycznej, zbudowanej z odpowiedniej sekwencji → nukleotydów. Z czego zbudowany jest nukleotyd? Budowa nukleotydu jest dość złożona i składa się z trzech części: Cukrowej – pentozy w postaci rybozy w przypadku RNA i deoksyrybozy w przypadku DNA; Zasadowej – zawierającej azot: adenina, guanina, cytozyna, tymina i Zanim jednak powstanie nukleotyd najpierw musi powstać nukleozyd, który będzie składać się z pentozy i jednej z pięciu zasady azotowej. Gdy do nukleozydu za pomocą wiązania glikozydowego dołączy grupa fosforanowa – jedna lub więcej, wtedy otrzymujemy nukleotyd. Powstałe w ten sposób nukleotydy mogą przyjmować kolejne reszty fosforanowe, tworząc cząsteczki bogate w energię di- lub trój-fosforany takie jak np. cząsteczka ATP, GTP i UTP. Nukleotydy uczestniczą praktycznie we wszystkich funkcjach metabolicznych pełniąc rolę nośników energii, prekursorów syntezy RNA oraz DNA, tworząc aktywowane produkty pośrednie ważne dla syntezy glikogenu, fosfolipidów czy syntezy protein. Źródła nukleotydów Przez lata nukleotydy nie były uważane za niezbędne składniki odżywcze, gdyż wychodzono z założenia, że w normalnych warunkach endogeniczna – wewnętrzna synteza w wystarczającym stopniu powinna zaspokajać potrzeby zdrowych osób. Zmieniło się to jednak, gdy wykazano zwiększone zapotrzebowanie organizmu na syntezę kwasów nukleinowych w sytuacjach charakteryzujących się np. infekcją, stanem zapalnym, uszkodzeniem i/lub stanem zapalnym jelit, w stanach intensywnej rekonwalescencji i regeneracji po infekcjach, immunosupresji czy niedoborach odporności. Organizm ludzki nukleotydy może pozyskiwać dwiema drogami: endogennie (w wewnątrz organizmu) poprzez ścieżki: biosyntezę de novo i szlaki ratunkowe lub egzogennie (z zewnątrz) poprzez źródła pokarmowe i suplementacyjne. Stężenia nukleotydów utrzymywane są w organizmie w ściśle określonych granicach, a ich synteza jest wysoce regulowanym procesem metabolicznym. Źródła nukleotydów endogennych Synteza de novo - ścieżka metabolicznie bardzo kosztowna, ale pozwala syntetyzować puryny i pirymidyny bezpośrednio lub pośrednio z aminokwasów, w związku z tym, że droga jest wymagająca i potrzebuje wielu nakładów energetycznych, jest też mniej preferowana dla ratunkowe – to takie w których nukleotydy powstają już z wstępnie uformowanych zasad i nukleozydów, jest to proces bardziej energooszczędny i bardziej preferowany jako szlak syntezy w komórkach, zwłaszcza w tych, które nie mogą przeprowadzić syntezy de novo, a takimi komórkami będą przede wszystkim szybko proliferujące tkanki układu odpornościowego i przewodu pokarmowego, które nie mogą za bardzo czekać na syntezę de novo, gdyż potrzebują w bardzo krótkim czasie uzyskać środki budulcowe do jak najszybszej regeneracji komórek i tkanek. To czy komórka skorzysta ze szlaku de novo czy szlaku ratunkowego zależy od danej specyfiki tkankowej, fazy jej cyklu komórkowego i stanu fizjologicznego w jakim akurat organizm się znajduje, dlatego też w stanie hipermetabolicznym wywołanym stresem komórkowym, stanem zapalnym czy też potrzebą szybkiego wzrostu, egzogenne źródła nukleotydów (pokarm, suplementy) mogą stać się warunkowo niezbędne. Nukleotydy egzogenne są wskazane dla organizmu zwłaszcza w stanach: kompensacji nadmiernej eksploatacji układu odpornościowego, kiedy w warunkach stresu komórkowego, infekcji, szybko proliferujące komórki nie są w stanie zaspokoić potrzeb nukleotydów wyłącznie przez syntezę de novo, rozwoju i regeneracji jelit. Nukleotydy w żywności Nukleotydy egzogenne można uzyskać w postaci naturalnie występujących nukleoprotein w żywności (białka połączone z kwasem nukleinowym) pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Stężenie RNA i DNA w żywności zależy od gęstości komórkowej, a zatem mięso ryby, orzechy i nasiona będą miały wyższą zawartość nukleotydów niż mleko, jajka czy owoce. Podroby, rośliny strączkowe oraz suszone rośliny również będą bardzo bogatym źródłem nukleotydów. Dokładne dane na temat dziennych ilości nukleotydów zalecanych do spożycia nie istnieją, ale przyjmuje się, że dobowa dieta zdrowych osób zwykle zawiera 1-2 g nukleotydów. Jednak to, ile nukleotydów pozyska organizm z pożywienia zależy od indywidualnych umiejętności organizmu przetwarzania, metabolizowania i wchłaniania przez przewód pokarmowy. Mleko matki Nukleotydy zawarte w mleku matki odgrywają ogromną rolę w tworzeniu przeciwciał, stymulowaniu układu odpornościowego, metabolizmie lipidów oraz są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju niemowląt. Wyizolowane z kobiecego mleka stężenia rybonukleotydów wahają się w zakresach od 69,4 mg/l w siarze do 71,8 mg/l w mleku już dojrzałym. Stężenie wolnych nukleotydów zmniejsza się wraz z wydłużeniem okresu laktacji. Preparaty mlekozastępcze w sytuacji, kiedy dziecko nie jest karmione naturalnie powinny być uzupełniane mieszankami nukleotydów. Trawienie i wchłanianie nukleotydów Nukleotydy z pokarmu przyjmowane są w postaci nukleoprotein, czyli połączonych białek z aminokwasami stanowiącymi część białkową oraz część z kwasami nukleinowymi. Kwasy nukleinowe są konsumowane w dużych ilościach ze względu na ich obecność we wszystkich komórkach pożywienia, jednak nie są one w takiej postaci wykorzystywane przez organizm, ponieważ dalej muszą być strawione, rozłożone na prostsze elementy, katabolizowane i wydalane. Preferowaną formą wchłaniania przez enterocyty - komórki nabłonka jelita cienkiego - są nukleozydy, ale zanim osiągną taką postać, nukleoproteiny muszą być najpierw poddane kilku reakcjom enzymatycznym do postaci nukleotydów a następnie nukleozydów. Nukleozydy są wchłaniane przez błonę śluzową jelita do krwi wrotnej i transportowane do wątroby, gdzie następnie są dostarczane przez krążenie ogólnoustrojowe do innych narządów i tkanek. Oczywiście możliwa jest jeszcze dalsza degradacja, gdyż nukleozydy mogą być dalej rozkładane do postaci puryn i pirymidyn, które ulegają translokacji przez błony komórkowe nabłonka jelita i nerek, skąd mogą być wtórnie pozyskiwane z zapasów. Większość wchłanianych nukleozydów ulega znacznej degradacji, a ich produkty końcowe są wydalane z moczem. Funkcje nukleotydów na poziomie komórkowym Nukleotydy pełnią wiele ważnych funkcji fizjologicznych w organizmie. Tak jak już wcześniej wspomniano pełnią rolę prekursorów kwasów nukleinowych jako podstawowe jednostki budulcowe DNA i RNA. Ponadto nukleotydy i ich pochodne pełnią różnorodne role w metabolizmie energii, regulacji enzymatycznej i transdukcji sygnałów oraz jako składniki strukturalne koenzymów. Jako nukleozydy są niezbędne jako mediatory w agregacji płytek krwi i rozszerzaniu naczyń krwionośnych. Pełnią także ważną rolę i są zużywane w znacznej ilości w momencie wywoływania odpowiedzi immunologicznej. Istotne wykorzystanie nukleotydów ma miejsce także w procesie regeneracji tkanek, odbudowie nabłonka śluzowego, indukcji układu krwiotwórczego, a także przy odbudowie komórek skóry, gojenia ran. Potencjalne kliniczne zastosowania nukleotydów Podstawowym celem żywienia klinicznego nukleotydami w pierwszej kolejności jest zapewnić organizmowi potrzebną energię i składniki odżywcze niezbędne do życia, a następnie zmniejszyć początkowy stan zapalny i związany z nim stres oksydacyjny, zapobiegać infekcjom, przywracać optymalną funkcję odpornościową i przeciwzapalną odpowiedź w celu ułatwienia powrotu do zdrowia po kolejnej infekcji. W ramach tych zdarzeń nukleotydy są uważane za jedno z kilku określonych substancji, które mogą działać w celu przywrócenia komórkowej funkcji obronnej i załagodzić niewłaściwe nabyte odpowiedzi immunologiczne. Stany chirurgiczne, poinfekcyjne, pourazowe wykazują zwiększone zapotrzebowanie na nukleotydy w celu szybkiej naprawy komórek, tkanek i układu odpornościowego. Jak wcześniej wspomniano i wykazano, niedobór nukleotydów w diecie jest niekorzystny, negatywnie wpływa na odpowiedź immunologiczną, o czym świadczy upośledzenie integralności i funkcji śluzówki, upośledzenie funkcji limfocytów T, osłabiona aktywność komórek NK, stłumiona proliferacja limfocytów, zmniejszona produkcja IL-2, zmniejszona fagocytoza i zmniejszona oporność na patogeny. Warto zauważyć, że wiele z tych negatywnych skutków można zniwelować przez odpowiednią suplementację nukleotydami. Przeglądy reprezentatywnych badań klinicznych na osobach dorosłych zdrowych, uprawiających sport z różnym stopniem intensywności wykazały, że dłuższa 60 dniowa suplementacja złożonym preparatem nukleotydowym wpłynęła pozytywnie na profil kortyzolu i IgA w wydzielanej ślinie po treningu. Układ odpornościowy z powodu treningowego wysiłku może przejściowo ograniczać swoje funkcje głównie z powodu zwiększonego poziomu kortyzolu. W grupach otrzymujących suplement z nukleotydami u wytrenowanych osób powysiłkowe poziomy IgA w ślinie były znacząco wyższe w porównaniu z grupami placebo i kontrolnymi, natomiast poziomy kortyzolu po wysiłku były znacznie niższe w porównaniu z grupą placebo i kontrolną. Odkrycia te wskazują, że przewlekła suplementacja nukleotydami może przeciwdziałać odpowiedzi hormonalnej związanej ze stresem fizjologicznym, powodując zwiększoną odpowiedź immunologiczną. Nukleotydy wspomagają regenerację jelit Egzogenne, suplementacyjne źródła nukleotydów korzystnie wpływają na funkcjonowanie enterocytów – komórek jelita cienkiego, które w normalnych okresach wzrostu i rozwoju, charakteryzują się szybką proliferacją (dzieleniem) komórek i wysokim zapotrzebowaniem na syntezę DNA i RNA. Obrót komórek jelitowych zwiększa się w okresach naprawy przewodu pokarmowego po przebytej infekcji, urazie czy w stanie niedożywienia. Jelitowe pule nukleotydów są niskie w porównaniu z innymi tkankami, a nukleotydy z trawienia wbudowywane są w jelicie w ograniczonych ilościach. Liczne badania wykazały, że enterocyty mają ograniczoną zdolność do syntezy wszystkich puryn de novo, w związku z tym proces ten jest ograniczony lub nieobecny w jelicie cienkim, zatem suplementacja nukleotydami będzie wspierać regeneracje jelita cienkiego. Badania kliniczne, w których oceniano odżywcze receptury nukleotydów w połączeniu z innymi określonymi składnikami odżywczymi wykazały lepsze wyniki kliniczne u pacjentów scharakteryzowanych jako krytycznie chorzy, z urazami, z obniżoną odpornością lub z przewlekłymi chorobami żołądkowo-jelitowymi. Do tej pory otrzymano też konkretne potwierdzenie naukowe, że podanie nukleotydów w mieszankach dla niemowląt, które nie mogą być karmione naturalnie, znacznie usprawnia procesy dojrzewania i rozwoju przewodu pokarmowego oraz układu immunologicznego. Badania przeprowadzone na szczurach pokazują, że w przypadku długotrwałego głodzenia z żywieniem pozajelitowym (po przeszczepie jelita) – niedobór nukleotydów skutkował słabym wzrostem i rozwojem, nieprawidłową dystrybucją nerwów i zwyrodnieniem struktury mięśni w porównaniu z przeszczepami u szczurów karmionych mieszaniną nukleotydów. Nukleotydy wspierały rozwój kosmków w jelicie rodzimym i przeszczepionym. Odkrycia te sugerują, że nukleotydy wpływają na wzrost, ochronę i utrzymanie jelit przy przeszczepie jelita cienkiego. Mikrobiota: nukleotydy korzystnie modulują wzrost mikroflory jelitowej Badania wykazały, że dodanie do pożywki hodowlanej nukleotydów spowodowało wzrost bifidobakterii, korzystnego szczepu probiotycznego w jelitach, który je chroni przed organizmami enteropatogennymi. Porównanie preparatów dla niemowląt z nukleotydami (mieszanka w stężeniu 31 mg/l) z preparatami bez dodatku nukleotydów wykazało, że grupa niemowląt, którym podawano mieszanki z nukleotydami mają niższy stosunek gatunków Bacteroides-Porphyromonas-Prevotella (BPP) do gatunków Bifidobacterium. To pokazało, że modulacja mikroflory była spowodowana dodatkiem nukleotydów. Ponadto badanie wykazało również wyższy odsetek bifidobakterii niż enterobakterii w stolcu niemowląt karmionych mlekiem matki plus mieszanką wzbogaconą nukleotydami (stężenie 10,5 mg/l) niż w grupie niemowląt karmionych bez dodatkowych nukleotydów. Nukleotydy mają wpływ na zwiększenie przepływu krwi w jelitach – mikrokrążenie – co może tez wpłynąć korzystnie na wzmocnienie funkcji bariery jelitowej. Niemowlęta otrzymujące mieszankę suplementowaną nukleotydami wykazywały zwiększone po posiłkowe mikrokrążenie jelitowe, co zostało udowodnione przez zwiększoną prędkość przepływu krwi w tętnicy krezkowej górnej. Wsparcie wątroby Suplementacyjne, egzogenne nukleotydy modulują wzrost, regeneracje i naprawę wątroby. Badania porównawcze na modelu zwierzęcym pokazują, że wyniki cholesterolu, lipidów, masy wątrobowej i glikogenu były lepsze w grupie mysz na diecie z dodatkiem nukleotydów, niż w drugiej grupie na diecie bez dodatku nukleotydów. Mieszaniny nukleozydów i nukleotydów dodane do aminokwasów i glukozy i podawane pozajelitowo wykazały korzystny wpływ na metabolizm azotu i czynność wątroby u szczurów z uszkodzeniem wątroby wywołanym przez D-galaktozaminę, czyli stanem histologicznie porównywalnym do wirusowego zapalenia wątroby u ludzi. U szczurów z marskością wątroby, suplementacja nukleotydami wykazała rozległą naprawę strukturalną uszkodzeń komórkowych w ciągu 2 tygodni. Układ odpornościowy Udowodniono, że nukleotydy zwiększają odporność na infekcje bakteryjne, grzybicze i wirusowe. W badaniu z 2001 r. wykazano, że dodatek nukleotydów do mieszanek dla niemowląt przyczynia się do wzrostu produkcji immunoglobulin, lepszej odpowiedzi na szczepionki i zmniejszenie zachorowalności. Dlatego dodanie nukleotydów do formuł odżywek sprzyja funkcjom odpornościowym. Szybko proliferujące komórki układu odpornościowego w dużym stopniu polegają na ścieżkach ratunkowych i suplementacji, gdyż nie są w stanie zaspokoić potrzeb nukleotydów wyłącznie poprzez syntezę de novo w warunkach stresu komórkowego. Badania pokazują, że diety ubogie w nukleotydy powodują znaczny spadek odporności, wydłuża się czas odpowiedzi immunologicznej, następuje znaczny spadek w populacji limfocytów T. Ponadto niedobór nukleotydów sprawiał, że limfocyty śledziony wykazywały zmniejszoną odpowiedź proliferacyjną na mitogeny, zmniejszony poziom interleukiny 2 (IL-2) i niższe poziomy receptorów IL-2 i markerów powierzchniowych Lyt-1. IL-2 jest czynnikiem wzrostu limfocytów, podczas gdy Lyt-1 jest markerem odporności komórek T pomocniczych. Nukleotydy okazały się mieć silne właściwości przeciwzapalne. Wykazano, że zewnątrzkomórkowa adenozyna obniża poziom silnych cytokin zapalnych, czynnik martwicy nowotworu alfa (TNF-alfa) w jelicie grubym, a infuzje adenozyny i ATP wykazały silne rozszerzenie naczyń krwionośnych w leczeniu wstrząsu krwotocznego, niedokrwienia tkanek i nadciśnienia płucnego. Bezpieczeństwo suplementacji i przeciwskazania Zasadniczym przeciwskazaniem do suplementacji nukleotydów będzie hiperurykemia – charakteryzująca się podwyższonym stężeniem kwasu moczowego w organizmie – będąca skutkiem jego nadmiernej produkcji lub zmniejszonymi możliwościami wydalania z organizmu. Chociaż sama hiperurykemia nie jest jeszcze chorobą, to w niektórych przypadkach, co u piątej osoby może rozwinąć się z tego choroba dny moczanowej, gdzie na skutek podwyższonego kwasu moczowego będą wytwarzać się kryształki moczanu sodu i odkładać w tkankach powodując ból i przewlekły stan zapalny. Dodatkowym przeciwskazaniem będzie dość rzadki w populacji ogólnej dysfunkcjonalny metabolizm nukleotydów, gdyż istnieją obawy, że w wyniku takowych zaburzeń metabolicznych może dojść do akumulacji półproduktów związanych z chorobą dny moczanowej. Kwas moczowy to naturalny produkt uboczny metabolizmu puryn. Hiperurykemia i odkładanie się kryształków w stawach i kamieni w drogach moczowych jest spowodowane brakiem enzymu urykazy, który jest niezbędny do utlenienia kwasu moczowego do postaci rozpuszczalnych związków. → Przegląd wybranych nukleotydów w aspekcie suplementacji dietetycznej i ich funkcji w organizmie, dostępny jest w drugiej części artykułu. Autor: Edyta Węcławska Bibliografia: A. Dobolyi, G. Juhász, Z. Kovács, J. Kardos, Uridine Function in the Central Nervous System, Current Topics in Medicinal Chemistry, 2011, 11, 1058-1067A. Panasiuk redakcja naukowa, Encefalopatia wątrobowa, wyd. lekarskie PZWL, Warszawa 2016, wydanie Kukliński, Mitochodria, Diagnostyka uszkodzeń mitochondrialnych i skuteczne metody terapii, Wyd. Mito-pharma, wyd. I, Gorzów Wielkopolski 2017, S: M.; Ulus, I. H.; Wang, L.; Maher, T. J.; Wurtman, R. J. Restorative effects of uridine plus docosahexaenoic acid in a rat model of Parkinson's disease. Neurosci. Res., 2008, 62, D., Leffert JJ, McCabe J., Kim B., Pizzorno G. Nieprawidłowości w regulacji homeostazy urydyny i metabolizmie nukleotydów, pirymidyny jako konsekwencja delecji genu fosforylazy urydyny. The Journal of Biological Chemistry. 2005; 280 (22): 21169–21175. doi: / JD, Saste M, Sosa R, Zaritt J, Kuchan M, Barness LA. The effects of dietary nucleotides on intestinal blood flow in preterm infants. Pediatr Res. 2002;52(3): JD. Dietary nucleotides: cellular immune, intestinal and hepatic system effects. J Nutr. 1994;124(1)(suppl): N. Campbell-McBride, Zespół psychologiczno-jelitowy GAPS, Wyd. Stenka, Londyn Rozova, Mankovskaya, Belosludtseva, Khmil, Mironova, Uridine as a protector against hypoxia-induced lung injury., 2019 Jul 1;9(1): A. Effects of the addition of nucleotides to an adapted milk formula on the microbial patterns of faeces in at term newborn infants. J Clin Nutr Gastroenterol. 1986; 1: S, Tsujinaka T, Kishibuchi M, et al. A total parenteral nutrition solution supplemented with a nucleoside and nucleotide mixture sustains intestinal integrity, but does not stimulate intestinal function after massive bowel resection in rats. J Nutr. 1996;126(3), S: McCandless, Dzieci z głodującymi mózgami. Przewodnik terapii medycznych dla osób spektrum autyzmu. Wyd. Autyzm teraz razem z Fraszka edukacyjna, Warszawa, Wyd. IV, Greenberg, PhD, The Role of Nucleotides in the Immune and Gastrointestinal Systems: Potential Clinical Applications, Nutrition in Clinical Practice Volume 27 Number 2, April 2012, S: Maldonado, Joaquı´n Navarro, Eduardo Narbona, Angel Gil. The influence of dietary nucleotides on humoral and cell immunity in the neonate and lactating infant. Early Human Development 65 Suppl. 2001; S69 – Mc Naughton, Bentley, P. Koeppel, The effects of a nucleotide supplement on salivary IgA and cortisol after moderate endurance exercise, J Sports Med Phys Fitness 2006 Mar;46(1): Cansev, Uridine and cytidine in the brain: their transport and utilization, PMID: 16769123 DOI: Ciążyńska, I. Bednarski, A. Lesiak, Rola TGF-β w skórnej fotodestrukcji i kancerogenezie, 2016 Via MedicaMibielli MAN, Nunes CP, Goldberg H, Buchman L, Oliveira L, Mezitis SGE, Wajnzstajn F, Kaufman R, Nigri R, Cytrynbaum N, Cunha KS, Santos A, Goldberg SW, Platenik NC, Rzetelna H, Futuro DB, Da Fonseca AS, Geller M, Nucleotides Cytidine and Uridine Associated with Vitamin B12 vs B-Complex Vitamins in the Treatment of Low Back Pain: The NUBES, Study, Published 13 October 2020 Volume 2020:13 Pages 2531—2541Novak DA, Carver JD, Barness LA. Dietary nucleotides affect hepatic growth and composition in the weanling mouse. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 1994;18(1), S: S, Iwasa M, Kitagawa S, et al. Effects of total parenteral nutrition with nucleoside and nucleotide mixture on D-galactosamine-induced liver injury in rats. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 1988;12(1) S: zbiorowa, Kompendium nietolerancji pokarmowej – kiedy jedzenie szkodzi, M. Cubała-Kucharska, Autyzm zaczyna się od jelit. Wyd. Cambridge Diagnostics 2018, wydanie Zhao, A. Marolewski, Rusche, Holmes, Effects of uridine in models of epileptogenesis and seizures, Epilepsy Res, 2006 Jul;70(1): Epub 2006 Apr 18R. K. Murray, D. K. Granner, P. A. Mayes, Victor W. Rodwell, Biochemia Harpera, Wydanie III, PZWL 1995 Warszawa, S: Cicko, M. Grimm, K. Ayata, J. Beckert, A. Meyer, M. Hossfeld, G. Zissel, M. Idzko, T. Müllercorresponding, Suplementacja urydyny wywiera działanie przeciwzapalne i przeciwzwłóknieniowe w zwierzęcym modelu zwłóknienia płuc, Published online 2015 Sep 15. doi: M. Edelson, Botsford Johnson, Zachowania autoagresywne w autyzmie. Przyczyny i postępowanie. Perspektywa multidyscyplinarna. Wyd. Harmonia Universalis, wyd. I, Gdańsk 2018. Schlimme E, Martin D, Meisel H. Nucleosides and nucleotides: natural bioactive substances in milk and colostrum. Br J Nutr. 2000;84(suppl 1): PR. Immune-enhancing diets: products, components, and their rationales. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2001; 25(2)(suppl): A, Macfarlane G, Macfarlane S, et al. Dietary nucleotides and fecal microbiota in formula-fed infants: a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2008;87(6), S: T, Tatibana M. Metabolic fate of pyrimidines and purines in dietary nucleic acids ingested by mice. Biochim Biophys Acta. 1978;521(1), S: GR, Kemp BE. AMPK in health and disease. Physiol S: U, Kuhn KS, Furst P. The scientific basis of immunonutrition. Proc Nutr Soc. 2000;59(4); S: Yamamoto, H. Koyama, M. Kurajoh, T. Shoji, Z. Tsutsumi, Y. Moriwaki, Biochemistry of uridine in plasma, Epub 2011 Jun 14Tanaka R, Mutai M. Improved medium for selective isolation and enumeration of bifidobacterium. Appl Environ Microbiol. 1980;40(5): MI, Fernandez I, Fontana L, Gil A, Rios A. Influence of dietary nucleotides on liver structural recovery and hepatocyte binuclearity in cirrhosis induced by thioacetamide. Gut. 1996;38(2), S: RL, Ramstack MB, White NR, et al. Determination of total potentially available nucleosides in human milk from Asian women. Nutrition. 2003;19(1): Gallai, G. Mazzotta, S. Montesi, P. Sarchielli, F. Del Gatto, Effects of uridine in the treatment of diabetic neuropathy: an electrophysiological study, 1992 Jul;86(1):3-7W. Shaw, Autyzm Więcej niż podstawy, Leczenie zaburzeń ze spektrum autyzmu, wyd. Fraszka edukacyjna, Warszawa Zhang, S. Guo, C. Xie, J. Fang, Uridine Metabolism and Its Role in Glucose, Lipid, and Amino Acid Homeostasis, Biomed Res Int. 2020; 2020: 7091718. Published online 2020 Apr 14. doi: Baumel, P. M. Doraiswamy, M. Sabbagh & R. Wurtman, Potential Neuroregenerative and Neuroprotective Effects of Uridine/Choline-Enriched Multinutrient Dietary Intervention for Mild Cognitive Impairment: A Narrative Review, Neurology and Therapy 2020 Edyta WęcławskaDietoterapeuta i dietetyk kliniczny. Specjalistka w zakresie zaburzeń neurorozwojowych dzieci i biochemii ludzkiego organizmu. Autorka szkoleń, webinariów i warsztatów. Propagatorka zdrowego stylu życia i wiedzy na temat leczenia i diagnostyki chorób współistniejących, które zaburzają prawidłowy rozwój dzieci. Prywatnie mama z 8-letnim stażem i doświadczeniem, która od wielu lat aktywnie działa w grupach wsparcia dla rodziców dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi. Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Zgoda Biblioteka ProFUTURO do dyspozycji Rodziców – Członków Stowarzyszenia, Terapeutów i rzeczy, o których chciałoby Ci powiedzieć dziecko z autyzmem – Notbohm, EllenAlbo albo. Problemy psychologii i kultury 4/2008. Idee i fantazmaty – Dudek, Zenon i wspomagające metody komunikacji – Błeszyński, Jacek – epidemiologia, diagnoza i terapia – Pietras, Tadeusz & Witusik, Andrzej & Gałecki, PiotrAutyzm i zespół Aspergera – Frith, UtaAutyzm od wewnątrz. Przewodnik – De Clercq, HildeAutyzm pisany miłością. Relacje rodziców i w EuropieAutyzm w orzecznictwie o niepełnosprawności – wnioski z badań w województwie mazowieckimAutyzm w Polsce. Biuletyn nr 2/2006Autyzm w Polsce. Biuletyn nr 4/2009Autyzm. Jak pomóc rodzinie – Randall, Peter & Parker, JonathanAutyzm. Kontrowersje i wyzwania – Dykcik, WładysławAutyzm. Półrocznik nr 3/2004Autyzm. Półrocznik nr 5/2006Autyzm. Półrocznik nr 6/2007Autyzm. Półrocznik nr 7-8/2009Autyzm. Półrocznik nr 9/2009Autyzm. Zasady Dobrej Praktyki w zapobieganiu i możliwości integracji zawodowej osób niepełnosprawnych w województwie wielkopolskim. Raport z cienie i nietoperze. Życie w autystycznym świecie – Brauns, AxelBibliografia publikacji z zakresu autyzmu za lata 2002-2006 – Strzebońska, AnetaBunt ciała – Miller, AliceChcę być bezpieczny! – Niewola, DorotaCzłowiek i autyzm – Kocki, Janusz & Kiciński, AndrzejĆwiczenia edukacyjne dla dzieci autystycznych (ksero) – Schopler, EricDorośli z autyzmem. Teoria i praktyka – Morgan, HughDrugie opowieści terapeutów – praca zbiorowaDzieci nadpobudliwe psychoruchowo w wieku przedszkolnym. Program terapii i wspomagania rozwoju oraz scenariusze zajęć – Wiącek, RenataDzieci z autyzmem i zespołem Aspergera – Waclaw, Wanda & Aldenrud, Ulla & Ilstedt, StefanDzieci z głodującymi mózgami. Przewodnik terapii medycznych dla chorób spektrum autyzmu – McCandless, JaquelynDzieci z zespołem Williamsa. Diagnoza i terapia. Wskazówki dla rodziców i nauczycieli – Maurer, Alicja & Bołtuć, IwonaDziecko autystyczne. T. X nr 2/2002Dziecko nr 1/2007Dziecko nr 1/2009Dziecko nr 3/2008Dziecko niepełnosprawne. Rozwój i wychowanie – Minczakiewicz, Elżbieta z autyzmem. Terapia deficytów poznawczych a teoria umysłu – Winczura, BarbaraEdukacja przez ruch. Kropki, kreski, owale, wiązki – Dziamska, DorotaGry i zabawy w domu dla dzieci i całej rodziny cz. 2 – Geissler, UliGry i zabawy w domu dla dzieci i całej rodziny cz. 3 – Geissler, UliImpuls Krakowski. Kwartalnik Informacyjny KTA nr 29/2006Impuls Krakowski. Kwartalnik Informacyjny KTA nr 30/2006Informator dla rodziców osób z autyzmem. Mazowsze 2008Ja i mój świat. Historyjki społeczne – Gray, Carol & White, Abbie LeighJak ćwiczyć społeczne umiejętności komunikacyjne i zwiększać samodzielność u osób z autyzmem – Pulchny-Wrona, Magdalena & Wolińska-Chlebosz, AgataJak kierować zachowaniem. Jak stosować systematyczną uwagę i aprobatę – Hall, R. Vance & Hall, Marilyn kierować zachowaniem. Jak stosować wzmocnienia – Hall, R. Vance & Hall, Marilyn kierować zachowaniem. Jak uczyć przez modelowanie i imitację – Striefel, SebastianJak kierować zachowaniem. Jak utrwalać wyuczone zachowanie – Esveldt-Dawson, Karen & Kazdin, Alan latać bez skrzydeł – Kędra, MarzenaJak nie tracić głowy w szkole. O zdolności do nauki i zaburzeniach uczenia się – Levine, MelJak pracować z dzieckiem niepełnosprawnym? Konstruowanie programu zajęć. Organizowanie klasy integracyjnej. Konspekty zajęć – Szczygieł, BeataJak radzić sobie z trudnymi zachowaniami u dzieci (8 książeczek) – Sutton, CaroleJak rozmawiać z dziećmi o bardzo ważnych sprawach. Dla rodziców od 4 do 12 lat. Konkretne pytania i odpowiedzi oraz pożyteczne wskazówki – Schaefer, Charles E. & DiGeronimo, Theresa FoyKażde dziecko może jeść właściwie. Co robić, by jedzenie nie było powodem kłótni dzieci z rodzicami – Kast-Zahn, Annette & Morgenroth, HartmutKażde dziecko może mieć sucho. Jak nauczyć dziecko kontrolować czynności fizjologiczne – Haug-Schnabel, GabrieleKocha, lubi, szanuje. Czyli jeszcze o uczuciach – Kasdepke, GrzegorzKochać i rozumieć. Część pierwsza – Obuchowska, IrenaKochać i rozumieć. Część trzecia – Obuchowska, IrenaKompleksowe wspomaganie rozwoju uczniów z autyzmem i zaburzeniami pokrewnymi – Kossewska, JoannaKoncepcja Małego Systemu aktywizacji społecznej i zawodowej osób z autyzmem – Jędrzejewska-Wróbel, RoksanaKosmitaKwestionariusz badania mowy – Billewicz, Grażyna & Zioło, BrygidaLepszy start. Zapewnij swemu dziecku lepszy start – Fisher, RobertMaria i Ja – Gallardo, MiguelMatematyka inaczej. Ćwiczenia uzupełniające dla klas I-II. Dodawanie i odejmowanie w zakresie 20 – Postolska, Bożena & Skórka, Elżbieta & Śliwerska, WiesławaMetoda Weroniki Sherborne w terapii i wspomaganiu rozwoju dziecka – Bogdanowicz, Marta & Kisiel, Bożena & Przesnyska, MariaMowa ciała. Poznać i zrozumieć – Quilliam, SusanMożna im pomóc. Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla dzieci z autyzmem – Rajner, Anna & Wroniszewski, MichałMyślenie obrazami oraz inne relacje z życia z autyzmem – Grandin, TempleNaucz małe dziecko myśleć i czuć. Zabawa w czytanie, matematykę i muzykę. Od 1. do 5. roku życia. To, co my, dorośli, nazywamy nauką, dla małych dzieci jest fascynującą zabawą – Rojkowska, KatarzynaNauczanie dzieci niepełnosprawnych umysłowo (ksero) – Lovaas, O. IvarNaukowiec w kołysce. Czego o umyśle uczą nas małe dzieci – Gopnik, Alison & Meltzoff, Andrew N. & Kuhl, Patricia pokarmowa. Jak dietą eliminacyjną wspierać leczenie schorzeń alergicznych, psychicznych, neurologicznych? – Anuszkiewicz, Maja & Brzazgoń-Dzięcioł, KatarzynaOblężenie. Rodzinna wyprawa w świat dziecka autystycznego – Park, Clara ClaiborneOsobno czy razem? Polskie i europejskie doświadczenia w tworzeniu sieci organizacji pozarządowych zajmujących się problematyką społeczną – Frączak, OlgaOsoby niepełnosprawne w Unii Europejskiej – Grzybowski, Andrzej & Piekarz, PawełOstrożnie! Wszystko, co powinno wiedzieć dziecko, żeby mogło bezpiecznie bawić się w domu – Kasdepke, GrzegorzPlany aktywności dla dzieci z autyzmem. Uczenie samodzielności – McClannahan, Lynn E. & Krantz, Patricia rozwoju kompetencji fonologicznej dzieci w wieku przedszkolnym – Lipowska, MałgorzataPrzebudzenie naszego syna. Zwycięstwo miłości nad chorobą – Kaufman, Barry NeilPytaj i odpowiadaj: Jak być rzecznikiem własnych potrzeb oraz ujawniać swoją diagnozę? Poradnik dla osób ze spektrum autyzmu – Shore, Steven w domach pomocy społecznej, Zeszyt II, Jarogniewice 1998 problemów życiowych mieszkańców domów opieki społecznej, Zeszyt III, Jarogniewice 1998 Jak skutecznie zabiegać o realizację praw osób z autyzmem i innymi całościowymi zaburzeniami rozwojowymi – Rajner, Anna & Wygnańska, JuliaSpójrz mi w oczy – McGovern, CammieSytuacja dorosłych osób z autyzmem w Polsce. Raport 2004Szkolenie zawodowe i planowanie osobistego rozwoju dla uczniów z zaburzeniami za spektrum autyzmu. Praktyczne materiały dla szkół – Lundine, Vicki & Smith, CatherineŚmiech, zabawa i nauka z dziećmi o profilu autystycznym – Moor, JuliaŚwiry, dziwadła i Zespół Aspergera. Przewodnik użytkownika dorastania – Jackson, LukeTandem w szkocką kratkę – Pasterny, HannaTechniki nauczania dla rodziców i profesjonalistów. Zindywidualizowana ocena i terapia dzieci autystycznych oraz dzieci z zaburzeniami rozwoju. Tom II – Schopler, Eric & Reichler, Robert Jay & Lansing, MargaretTerapia pedagogiczna Tom I Wybrane zagadnienia – Skorek, Ewa MałgorzataTTAP. Profil umiejętności zawodowych i społecznych TEACCH – Mesibov, Gary & Thomas, John B. & Chapman, S. Michael & Schopler, EricTwoje ocalone życie – Miller, AliceTwórcza kinezjologia w praktyce. Propozycje dla każdego – Zwoleńska, JoannaTylko bez całowania! Czyli jak sobie radzić z niektórymi emocjami – Kasdepke, GrzegorzWczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dziecka – Cytowska, Beata & Winczura, BarbaraWspieranie rodziny dziecka niepełnosprawnego umysłowo (w kontekście społecznych zmian) – Karwowska, MałgorzataWspomaganie rozwoju umysłowego trzylatków i dzieci starszych wolniej rozwijających się. Książka dla rodziców, terapeutów i nauczycielek przedszkola – Gruszczyk-Kolczyńska, Edyta & Zielińska, EwaWybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem – Pisula, Ewa & Danielewicz, DorotaWyzwoleni rodzice. Wyzwolone dzieci. Twoja droga do szczęśliwej rodziny – Faber, Adele & Mazlish, ElaineZabawy rozwijające dla małych dzieci – Trawińska, HannaZatrudnianie osób z Zespołem Aspergera. Poradnik praktycznyZespół Aspergera – Attwood, TonyZespół Aspergera i NLD. Problematyka dotycząca zatrudnienia – Fast, YvonaZespół Aspergera. Co nauczyciel wiedzieć powinien – Winter, MattZmyślne ruchy, które doskonalą umysł. Podstawy kinezjologii edukacyjnej – Hannaford, CarlaZniewolone dzieciństwo. Ukryte źródła tyranii – Miller, AliceZrozumieć zwierzęta. Wykorzystanie tajemnic autyzmu do rozszyfrowania zachowań zwierząt – Grandin, Temple & Johnson, CatherineŻyć z autyzmem. Uczymy się JEŚĆ I PIĆ – Ashton-Smith, Jacqui & Cranmer, KathyŻyć z autyzmem. Uczymy się MYĆ – Hatton, BrendaŻyć z autyzmem. Uczymy się RADZIĆ SOBIE Z TRUDNYMI ZACHOWANIAMI – Waters, GayŻyć z autyzmem. Uczymy się UBIERAĆ – Yellop, CarolŻyć z autyzmem. Uczymy się WYCHODZIĆ Z DOMU – Taylor, Bill & Waters, GayŻyć z autyzmem. Uczymy się ZASYPIAĆ – Gabony, Peter & Glasson, FionaŻyć z autyzmem. Wybrane zagadnienia dotyczące problematyki osób dorosłych z autyzmem – Perzanowska, Alina &Wolińska-Chlebosz, Agata & Dąbek-Malczyk, Agnieszka

dzieci z głodującymi mózgami